Samowola Budowlana

Nasze Biuro posiada zespół inżynierów posiadających stosowne uprawnienia  i przynależność do izb inżynierów pozwalające na legalizację samowoli budowlanej.

Samowola budowlana jest przestępstwem zagrożonym karą grzywny, ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności do lat 2 zgodnie z art. 90 Prawa Budowlanego, a Kodeks Karny pozwala ścigać sprawcę.

Samowola jako wykonanie obiektu bez pozwolenia na budowę, wykonanie części budynku, zmiany konstrukcji dachu, adaptacji poddasza, dobudowy, rozbudowy ,wykonanie budynku z odstępstwem od projektu i pozwolenia na budowę   nie podlega przedawnieniu.

Przedawnieniu podlega jedynie odpowiedzialność karna.

 

Samowolą budowlaną jest budowa obiektu budowlanego bez pozwolenia na budowę, bez zgłoszenia zamiary rozpoczęcia robót budowlanych lub pomimo wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia.

Samowolą budowlaną jest więc nie tylko wybudowanie domu bez pozwolenia na budowę, ale

również rozpoczęcie, przystąpienie do robót budowlanych bez pozwolenia lub bez zgłoszenia.

Tak więc wykonywanie robót bez formalnego zgłoszenia jest samowolą budowlaną.

W praktyce do samowoli budowlanych dochodzi często już w trakcie użytkowania wybudowanego obiektu. Właściciele decydują się na jego nadbudowę np. piętra, rozbudowę, dobudowę ganku, tarasu ,nie występując o pozwolenie na budowę.

Działania takie są niedopuszczalne i są traktowane jak samowola budowlana.

Popełnienie samowoli budowlanej możliwe jest także w stosunku do budynków, na które nie jest potrzebne pozwolenie na budowę, ale konieczne jest zgłoszenie.

W każdym przypadku decyzję o tym, czy nastąpiło przekroczenie przepisów prawa budowlanego i czy wybudowany obiekt stanowi samowolę budowlaną, podejmuje Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego.

Ustawa Prawo Budowlane przewiduje zasadę, że jeżeli inwestor dopuści się samowoli budowlanej, to inspektor nadzoru budowlanego powinien nakazać rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, który jest w budowie albo został już wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Ta reguła nie jest jednak bezwzględna i przepisy ustawy przewidują wyjątki od tej zasady.

Wcześniej jednak musi być przeprowadzone postępowanie legalizacyjne.

Samowola budowlana to nic innego jak roboty budowlane prowadzone bez wymaganych pozwoleń lub zgłoszeń. Czasami możesz nawet nie wiedzieć, że ją popełniasz.

Prawo budowlane wymienia roboty, które nie wymagają pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Jeżeli zatem prowadzisz roboty budowlane, które nie zostały w tym spisie uwzględnione, to należy założyć, że wymagają pozwolenia na budowę.

Co to jest samowola budowlana? Wiele osób, nawet nie zdaje sobie sprawy, że ją popełnia.

Na szczęście 6 sierpnia 2010 r. weszła w życie nowelizacja ustawy Prawo budowlane (Dz. U. Nr 121, poz. 809, dalej ”nowelizacja”), która procedury legalizacyjne wyjaśnia.

Jakie przyniosła korzyści, o tym poniżej.

Co to jest więc samowola budowlana ?

Najprościej i najdobitniej mówiąc, samowola budowlana, to nic innego jak roboty budowlane

prowadzone bez wymaganych pozwoleń lub zgłoszeń. Reguluje je ustawa Prawo budowlane i jej należy się trzymać, zamierzając budować czy przebudowywać.

W Polsce tak naprawdę nie ma ustawy, czy też rozporządzenia, które definiowałoby samowolę budowlaną. W polskim prawie nie ma jej definicji. Mimo to, wszyscy posługujemy się tym terminem, mówiąc o robotach budowlanych, które są w jakimś tam stopniu nielegalne.

Kiedy zgłoszenie, kiedy pozwolenie?

W istniejącej ustawie Prawo budowlane, art. 29 i art. 30 możemy znaleźć spis robót budowlanych, ,które nie wymagają starania się o pozwolenie na budowę lub jej zgłaszania. –

Jeśli więc chcemy prowadzić roboty budowlane, które nie zostały w tym spisie uwzględnione, to należy założyć, że wymagają pozwolenia na budowę . Warto także sprawdzić, art. 30

ustawy Prawo budowlane, gdzie wymienia się budowy i roboty, które należy jedynie zgłosić.

Jak zalegalizować samowolę?

Zgodnie z ustawą z dn. 6 sierpnia 2010 roku osoba, która dopuściła się samowoli budowlanej na działce nieobjętej miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, będzie mogła ją bez obaw zalegalizować. Warunkiem koniecznym do spełnienia jest jednak uzyskanie warunków zabudowy. Co ważne, zgodnie z nową ustawą, można je otrzymać już po wybudowaniu budynku. To duże ułatwienie i niezmiernie istotna zmiana. Kiedyś zalegalizowanie takiej budowli graniczyło z cudem.

Ile kosztuje legalizacja samowoli.

Inwestor, który pragnie zalegalizować samowolę nie tylko jednak składa dokumenty w Nadzorze Budowlanym .Powiatowy Inspektor Budowlany bowiem zalegalizuje jedynie budowę, która jest zgodna z przepisami techniczno-budowlanymi oraz urbanistycznymi. W dalszym ciągu nie da rady zalegalizować budynku, który m.in. nie posiada projektu budowlanego.

Dodatkowy haczyk w legalizacji to koszty. Legalizacja domu to nie lada wydatek – 50 tys. zł. To swoisty straszak i kara dla łamiących przepisy i budujących bez odpowiednich pozwoleń. I w tym wypadku nieważna jest wielkość budowy. Tyle samo zapłacimy, jeśli bez pozwolenia

wybudowaliśmy dom czy tylko np. dobudowaliśmy garaż czy ganek.

W przypadku nie uiszczenia opłaty legalizacyjnej Urząd Nadzoru Budowlanego ma prawo nakazać rozbiórkę budynku.

Jedynym wyjątkiem od tej zasady są obiekty, których budowa zakończyła się

przed rokiem 1995. Je zalegalizujemy nie ponosząc żadnych opłat.

W świetle art. 48 oraz art. 49b ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie, albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ (oczywiście, gdy nie zachodzą przesłanki pozwalające na legalizację).

W przypadku nie zastosowania się do nakazu, następuje wdrożenie przewidzianych przez przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji Dz. U. 2005 r. Nr 229 poz. 1954; środków przymusu, które mają doprowadzić do wykonania nałożonego obowiązku.

Wykonywanie robót budowlanych z naruszeniem art. 48 jest - zgodnie z art. 90- przestępstwem zagrożonym karą grzywny, ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

Późniejsza legalizacja samowoli budowlanej, czy nawet rozbiórka obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia nie zwalnia wykonawcy robót budowlanych od odpowiedzialności karnej.

Wszczęcie postępowania karnego o przestępstwo z art. 90 następuje po uprzednim przeprowadzeniu przez właściwy organ postępowania administracyjnego, podczas którego stwierdzone zostanie, że roboty budowlane wykonane zostały lub są wykonywane z naruszeniem art. 48, 49b, 50 ust. 1 pkt 1 lub art. 50 ust. 1 pkt 2. Wynik ustaleń organu administracyjnego stanowi warunek podstawowy do uruchomienia przez organy ścigania postępowania wyjaśniającego.

Powyższe rozważania wskazują na to, że jednocześnie może zostać wydana decyzja o nakazie rozbiórki jak i nałożona kara grzywny, ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

Jedynie sąd może nakładać na kogokolwiek karę grzywny natomiast mandat jest środkiem

używanym przy karaniu wykroczeń. Skoro zatem „samowola budowlana” jest przestępstwem a nie wykroczeniem, to zastosowanie ma regulacja: „Prawomocny mandat karny może być uchylony, gdy czyn ukarany mandatem stanowi przestępstwo lub przestępstwo karno-skarbowe lub wykroczenie skarbowe w terminie 7 dni od daty uprawomocnienia się mandatu.”

Prawidłowy przebieg postępowania powinien być następujący – organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o nakazie rozbiórki, rozpoczyna się postępowaniem przed sądem i sąd wydaje wyrok, w którym albo orzeka niewysoką grzywnę ze względu na nikłą szkodliwość społeczną czynu albo warunkowo umarza postępowanie wyznaczając jakiś okres próby.

Policja może zajmować się takimi sprawami w niektórych przypadkach jako organ

pomocniczy organowi właściwemu.

Sąd dąży do zbadania rzeczywistego stanu prawnego .W wielu przypadkach prywatny inwestor nie posiada dostatecznej wiedzy w zakresie Prawa Budowlanego dotyczącą legalności wykonywania robót budowlanych i kwalifikacji ich w zakresie pozwolenia na budowę, zgłoszenia robót budowlanych i wreszcie co można wykonywać bez formalności. Łatwo więc popełnić błąd i narazić się na skutki wykonywania robót niezgodnych z

Prawem Budowlanym czyli popełnić samowolę budowlaną.

Jeżeli chcesz budować ,remontować legalnie sprawdź czy Prawo Budowlane na to zezwala i jakie są ograniczenia budowę? Czy montaż klimatyzatora wymaga zgłoszenia? Co z budową

ogrodzenia? Wyjaśniamy, jakich formalności wymagają niektóre prace remontowo-budowlane.

Sprawdź, co na to prawo budowlane i buduj lub remontuj legalnie.

Art.28 Prawa budowlanego mówi, że roboty budowlane można rozpocząć tylko na podstawie

ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.

Jak ustrzec się przed skutkami samowoli budowlanej ?

Rozpoczęcie robót budowlanych bez ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, określane jest jako samowola budowlana.

Nawet jeżeli nie musimy uzyskać pozwolenie na budowę, to prawo budowlane wymusza

zgłoszenie rozpoczęcia robót budowlanych odpowiedniemu organowi.

Rozpoczęcie prac budowlanych bez zgłoszenia jest samowolą budowlaną.

Samowolą budowlaną są:

 

1.budowa obiektu budowlanego bez pozwolenia na budowę lub bez zgłoszenia rozpoczęcia robót

budowlanych w przypadkach określonych powyżej;

2.rozbudowę obiektu budowlanego bez pozwolenia na budowę, lub bez zgłoszenia rozpoczęcia

robót budowlanych w przypadkach określonych powyżej;

3.użytkowanie budynku bez zgody nadzoru budowlanego;

4.zmianę sposobu użytkowania budynku lub jego części bez wymaganego pozwolenia;

5.odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na

budowę bez uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę;

6.prowadzenie robót budowlanych bez kierownika budowy.

Skutki i konsekwencje samowoli budowlanej

Skutkiem samowoli budowlanej jest decyzja o rozbiórce.

Samowola budowlana stanowi przestępstwo zagrożone karą pozbawienia wolności do lat dwóch,

karą ograniczenia wolności albo karą grzywny.

VII.Legalizacja samowoli budowlanej

Niezbędnym wymogiem przy legalizacji samowoli budowlanej jest, aby budowa była zgodna zmiejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Legalizacja samowoli budowlanej może nastąpić(w przypadku, gdy budowa nie została jeszcze zakończona), jeżeli budowa:

1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności:

ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym

doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót

budowlanych, ustala wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada

obowiązek przedstawienia:

-zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami

obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu

zagospodarowania przestrzennego;

-cztery egzemplarze projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i

innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem o wpisie autora projektu na listę członków właściwej izby samorządu terytorialnego aktualnym na dzień opracowania projektu;

-oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa wyżej, traktuje się jak

wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona. Jeżeli roboty zostały ukończone, inwestor może wystąpić zwnioskiem o wydanie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego.

Właściwy organ, przed wydaniem decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na

wznowienie robót budowlanych, bada:

1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami o planowaniu i

zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego

planu zagospodarowania przestrzennego,

2) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń,

3) wykonanie projektu budowlanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane oraz, w drodze postanowienia, ustala wysokość opłaty legalizacyjnej. Na postanowienie przysługuje zażalenie. W razie spełnienia wymagań, określonych powyżej, właściwy organ wydaje decyzję:

1) o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na wznowienie robót;

2) o zatwierdzeniu projektu budowlanego, jeżeli budowa została zakończona.

Wysokość opłaty legalizacyjnej

Opłata legalizacyjna stanowi iloczyn stawki opłaty (s) podwyższonej 50-krotnie współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu (w). Przy czym: stawka opłaty(s) wynosi 500 zł gdzie kategorie obiektów, współczynnik kategorii obiektu oraz współczynnik wielkości obiektu określa załącznik do ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku prawo budowlane.

I tak np. w przypadku budynków mieszkalnym jednorodzinnych k= 2,0 w= 1,0, więc

opłata legalizacyjna wynosi 50 000 złotych, w przypadku garaży do dwóch stanowisk włącznie k =1,0 i w = 1,0, czyli opłata wynosi 25 000 złotych, itd. Jedną z najwyższych kar za wybudowanie bez pozwolenia jest wybudowanie pensjonatu, sklepu, restauracji, garażu powyżej dwóch stanowisk o kubaturze do 2500 m3, wynosi ona: 375 000 zł. Wymierzoną karę wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia w kasie właściwego urzędu wojewódzkiego lub na rachunek bankowy tego urzędu. W przypadku nie uiszczenia kary w terminie podlega ona ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a w konsekwencji może prowadzić do rozbiórki budynku.

Zgodnie z art. 90 ustawy - Prawo budowlane: kto wykonuje roboty budowlane, polegające na budowie obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo bez zgłoszenia, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

W art. 90 prawa budowlanego została wpisana najwyższa kara, jaka może być orzeczona w związku z naruszeniem przepisów tej ustawy. Górna granica - za przestępstwa będące samowolą budowlaną polegającą na budowaniu lub wybudowaniu obiektu budowlanego lub jego części, bez wymaganego pozwolenia na budowę lub bez zgłoszenia - to dwa lata pozbawienia wolności.

Zgodnie z art. 66. prawa budowlanego w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, albo powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia, nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.

Decyzje te mają na celu usunięcie nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu rozbiórki budowli. Nie będzie niczym nadzwyczajnym opatrywanie tych decyzji rygorem natychmiastowej wykonalności - zatem można je zaskarżyć, lecz wykonać należy je natychmiast.

Budowle tymczasowe mogą być nie tylko rozebrane, lecz także przeniesione w inne miejsce. Przeniesienie to powinno być wskazane już w zgłoszeniu budowli do organu administracyjno-urbanistycznego. Kiedy w zgłoszeniu wskazano, że obiekt zostanie rozebrany po upływie wskazanego terminu, nie ma możliwości zmienić treści zgłoszenia.

W razie braku rozbiórki obiektu w terminie wskazanym w zgłoszeniu staje się on obiektem nielegalnym. Budowla tymczasowa stanie się też nielegalna po upływie 120 dni, liczonych od dnia rozpoczęcia budowy, określonego zgłoszenia. Wówczas kwalifikuje się jako obiekt wzniesiony bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, czyli jako samowola budowlana.

Organy administracji architektoniczno-budowlanej mogą skontrolować, czy obiekt ten został rozebrany, jeżeli nie, zgłaszają zawiadomienie do powiatowego inspektora nadzoru budowlanego. Powiatowy inspektor nadzoru budowlanego z urzędu zgłasza do prokuratury zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa. Zgodnie z art. 90 ustawy - Prawo budowlane: kto wykonuje roboty budowlane, polegające na budowie obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo bez zgłoszenia, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

W art. 90 prawa budowlanego została wpisana najwyższa kara, jaka może być orzeczona w związku z naruszeniem przepisów tej ustawy. Górna granica - za przestępstwa będące samowolą budowlaną polegającą na budowaniu lub wybudowaniu obiektu budowlanego lub jego części, bez wymaganego pozwolenia na budowę lub bez zgłoszenia - to dwa lata pozbawienia wolności.

Decyduje sąd.

O wysokości wymierzonej kary decyduje oczywiście sąd. Kara 2 lat pozbawienia wolności jest najwyższym wymiarem kary za te przestępstwa, a możliwe jest jeszcze za wymienione wyżej czyny nałożenie kary ograniczenia wolności albo kary grzywny. Organ prowadzący postępowanie w sprawie samowoli budowlanej jest zobligowany do powiadomienia prokuratora o prowadzeniu takiego postępowania (w zakresie samowoli budowlanej) oraz w stosunku do kogo to postępowanie jest prowadzone.

Sankcje administracyjne.

Oprócz odpowiedzialności karnej inspektor nadzoru budowlanego ma także uprawnienia administracyjne.

Inspektorat nadzoru budowlanego dokonuje oględzin obiektu budowlanego, z tym że nie sposób przewidzieć, w jakim terminie te oględziny zostaną wykonane.

Zgodnie z art. 66. prawa budowlanego w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, albo powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia, nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Decyzje te mają na celu usunięcie nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu rozbiórki budowli. Nie będzie niczym nadzwyczajnym opatrywanie tych decyzji rygorem natychmiastowej wykonalności - zatem można je zaskarżyć, lecz wykonać należy je natychmiast.

Kolejnym uprawnieniem inspektora nadzoru budowlanego jest (zgodnie z art. 69 prawa budowlanego), w razie konieczności niezwłocznego podjęcia działań mających na celu usunięcie niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia na koszt właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, zastosowanie niezbędnych środków zabezpieczających. Do zastosowania, na koszt właściciela lub zarządcy, tych środków są upoważnione również organy policji i Państwowej Straży Pożarnej.

Ponieważ stwierdzony stan zagrożenia ludzi i mienia wymaga podjęcia działań natychmiastowych, nie jest możliwe w tym przypadku wydawanie decyzji administracyjnej, a jej miejsce powinno zastąpić pismo wzywające do podjęcia działań. W przypadku zaistnienia powyższych przesłanek możliwe są zamknięcie imprezy masowej i ewakuacja uczestników. Nie ma przy tym znaczenia, czy obiekt jest samowola budowlaną, czy nie, jednakże w przypadku samowoli budowlanej inwestor nie może bronić się stosownymi dokumentami bezpieczeństwa obiektu, gdyż ich zazwyczaj nie posiada.

Na koszt właściciela.

W razie konieczności niezwłocznego podjęcia działań mających na celu usunięcie niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia organ administracji zapewni, na koszt właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, zastosowanie niezbędnych środków, takich jak remont, naprawa czy nawet rozbiórka, które zlikwidują niebezpieczeństwo.

Ogródki kawiarniane, altany czy wakacyjne stoiska handlowe muszą zostać rozebrane po upływie 120 dni. Potem budowle te stają się nielegalne.

Podstawa prawna:

1.Ustawa Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r.-tekst jedn.: Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.

2. Ustawa Prawo Budowlane z dnia 24 października 1974 r. Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.

3. Ustawa Kodeks Karny z dnia 6 czerwca 1997 r. Dz. U. Nr 88, poz. 553 z późn. zm.

4.Ustawa Kodeks Postępowania Administracyjnego

                                                                                                            

rzeczoznawca.biurokonstruktor.com.pl @ Copying 2013